Kan ‘boom tegen honger’ ondervoeding in Ethiopië bestrijden?

 

Enset heeft twee bijnamen: ‘valse banaan’ en ‘boom tegen de honger’. De eerste omdat Enset familie is van de bananenplant, maar zelf geen bananen voortbrengt, en de tweede omdat het een belangrijk voedingsgewas is in Ethiopië. De KU Leuven en Arba Minch University bundelen hun krachten om, met steun van VLIR-UOS, de Ensetteelt in Ethiopië duurzamer te maken.


De Gamo-hooglanden in Zuid-Ethiopië zijn uniek omwille van hun grote ecologische en culturele diversiteit. Al 10.000 jaar verbouwen de bewoners er Enset (Ensete ventricosum). Vandaag zijn meer dan 15 miljoen mensen voor hun voeding afhankelijk van het gewas. Maar de productie wordt ernstig bedreigd door de zogenaamde ‘bacteriële verwelkingsziekte’.

 

onderzoeksgroep_500x274

(De onderzoeksgroep, met op de achtergrond een Ensetplantage)

 

Het vierjarig project van de KU Leuven en Arba Minch University (2015-2019) heeft als doel om Ensetziekten tegen te gaan door te onderzoeken welke omgevingsfactoren en verbouwingsmethoden een invloed hebben. Daarnaast willen de onderzoekers het voedingsgehalte en de marktwaarde van de op Enset gebaseerde voedingswaren verhogen.

 

Van Enset tot ‘kocho’

De bladeren van de geoogste planten worden geschraapt om de pulp te scheiden van de lange vezels. Het zetmeel uit het hart van de plant en de pulp worden nadien verpakt in bladeren en 4 tot 12 maanden begraven, om te gisten. Dit leidt uiteindelijk tot de zogenaamde ‘kocho’, een massa waar een soort brood mee gemaakt wordt.

 

Enset _farmers

 

De volledige productie is in handen van vrouwen en draagt in belangrijke mate bij tot het huishoudbudget.

 

Het probleem is echter dat de kwaliteit van de ‘kocho’ na gisting erg variabel is, wat leidt tot lage marktprijzen. Dit, in combinatie met de grote bevolkingsgroei, brengt de Ensetproductie onder druk.

 

Waarom is Enset een belangrijk gewas?

We vragen het aan dr. Fantahun Woldesenbet, onderzoeksdirecteur aan de Arba Minch University en professor Karen Vancampenhout, bio-ingenieur aan de KU Leuven en Vlaams promotor van het project.

 

Karen Vancampenhout: ‘Enset is heel belangrijk voor de voedselzekerheid, vooral voor vrouwen en kinderen die er sterk afhankelijk van zijn. Het gewas is bijzonder omdat het kan blijven groeien, zelfs tijdens lange droge perioden. Naast een voedingsbron voor de mens, dient het ook als veevoeder in het droogseizoen en beschermt het de bodem. Daarom vormt de Ensetteelt een belangrijke verzekering van de lokale gezinnen tegen bodemdegradatie en extreme klimaten. Daarnaast is Enset ook een erg goed gewas om CO2 op te slaan.’

  

Wat maakt dit project uniek?

Karen Vancampenhout: ‘Dit project is uniek omdat we de Ensetproductie willen verbeteren door ziekten te bestrijden, op maat van de boeren. We zetten ook in op de verwerking na de oogst, door het voedingsgehalte te verhogen en te voorkomen dat de voedingswaren bederven.’

’   

Hoe belangrijk is dit project voor Arba Minch University?

Bijdragen aan de voedselzekerheid van de regio is een belangrijke missie van Arba Minch University. Gelegen in het hart van de Ensetproductieregio onderhoudt de universiteit al jarenlang contacten met de Ensetproducenten. De universiteit voerde onderzoek uit naar de biodiversiteit van Enset en de marktketen, en creëerde een genenbank.

 

Fantahun Woldesenbet: ‘Dit project is heel belangrijk voor Arba Minch University, omdat het twee doctoraatsonderzoeken omvat, wat de opleiding van ons personeel ten goede komt en nieuwe ervaring oplevert. Ten tweede zorgt het project voor een intensieve kennisuitwisseling met de KU Leuven en voor kennisoverdracht naar de studenten en de omliggende gemeenschap.’

 

 

Het project ‘Sustainable Enset farming systems for food security and livelihood improvement in Gamo highlands’ maakt deel uit van het TEAM-programma van VLIR-UOS. 

 

Foto's: Seppe Deckers (KU Leuven)

Facebook Twitter Google+ Pinterest LinkedIn